DİJİTAL BANKACILIK YÖNETMELİĞİ

 DİJİTAL BANKALARIN FAALİYET ESASLARI İLE SERVİS MODELİ BANKACILIĞI HAKKINDA YÖNETMELİK TASLAĞI YAYINLANDI

    Dijitalleşen ve gelişen dünyada fiziki noktalara erişim devam etse de pandemi dönemi ile uzaktan iş yapmaya ve ihtiyaçlarımızı gidermeye alıştık.  Dünyada bir çok ülkede örneği olan dijital bankalar artık ülkemizde de lisanslama ile faaliyet gösterebilecek, hali hazırda dijital banka faaliyetini yürüten örnekleri olsa da sınırların çizildiği bir yönetmelik taslağı yayımlandı. Yayımlanan yönetmelikte dikkat çeken ve önemli olduğunu düşündüğüm noktaları paylaşmak isterim.

• Faaliyet kısıtları belirlendi; Dijital bankaların müşterileri yalnızca finansal tüketicilerden ve KOBİ’lerden oluşabilir.
• Dijital bankalar ana merkez ile ana merkezin bağlı hizmet birimleri dışında teşkilatlanmaya gidemez ve fiziksel şube açamaz. 
•  Faaliyet kısıtları Kurul kararına bağlandı: Sermayesini iki milyar beşyüz milyon Türk Lirasına çıkarması halinde ya da faaliyet izni aldıktan sonra nakden ve her türlü muvazaadan ari olarak ödenmiş sermayesini bu tutara çıkarması halinde, dijital bankanın yapacağı başvuru üzerine bu madde altında yer verilen faaliyet kısıtlarının uygulanmasına Kurulca son verilebilir. 
• Müşteriye ve müşterinin erişimi : Dijital bankaların, müşteri şikayetlerini ele almak üzere en az bir fiziksel ofis kurması zorunludur.
•  Dijital bankalar kendi kuracakları ATM ağları ya da diğer mevcut ATM ağları üzerinden müşterilerine hizmet sunabilir
• 5464 ve 6493 sayılı Kanun uyarınca ihraç edecekleri ödeme araçlarını kabul etmek üzere kendileriyle anlaşma yapan işyerleri vasıtasıyla, müşterilerine nakit çekim ya da hesaba para yatırma hizmeti verebilir
• Müşterinin Korunması : Müşterilerin hesabı üzerinden kendi bilgilerinin dışında işlem gerçekleştirildiğinin iddia edilmesi durumunda, söz konusu işlemlerin müşteri tarafından yapıldığını veya müşterinin kusurlu olduğunu ispat etme yükümlülüğü bankaya aittir

• Dijital bankaların internet bankacılığı ve mobil bankacılık dağıtım kanalları için taahhüt edilen süreklilik yüzdesi %99,8’den daha düşük bir değer olamaz.

Kuruluş ve Faaliyet genel şartları

• Dijital bankaların kuruluş ve faaliyet izni genel şartları, İTİY’de bankaların kuruluş ve faaliyet izni almalarına ilişkin yer verilen şartlardır. Bu Yönetmelikte dijital bankaların kuruluş ve faaliyet izni şartlarına ilişkin yer verilen hükümler, İTİY’de yer alan hükümler saklı kalmak üzere ilave hükümler olarak uygulanır

• Asgari Sermaye yeterliliği; Dijital bankaların kuruluşu için gerekli olan asgari sermaye tutarı, nakden ve her türlü muvazaadan ari olarak ödenmiş olmak üzere, bir milyar Türk Lirasıdır. Kurul bu tutarı artırmaya yetkilidir.

• Yöneticilerde Aranan Şartlar; İTİY’nin 7 nci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca yönetici düzeyindeki personelin yeterliliğine ilişkin yapılacak değerlendirme çerçevesinde, yönetici düzeyindeki personelin, icrai görevi olup olmadığına bakılmaksızın, dijital bankacılık iş modelinin yapısına özgü riskleri anlamalarını ve görevlerini yerine getirmelerini sağlayacak yeterli bilgiye ve deneyime sahip olup olmadıkları da dikkate alınır. Bu kapsamda, bilgi sistemlerinden sorumlu en üst düzey yönetici olarak belirtilen personelin en az genel müdür yardımcısı seviyesinde atanmış olması ve söz konusu yöneticinin aynı zamanda dijital bankanın yönetim kurulunun doğal üyesi olarak belirlenmiş olması şarttır. 

• Faaliyet Planı: faaliyet programı ve iş planı
• İş planının yanı sıra, ürün ve hizmetler ile pazarlama stratejisine, pazar büyüklüğü ve pazar boşluğu analizine
• Faaliyet planına ek;  Sistem ve ağ mimarisinin genel görünümüne, BS stratejisi, UKTY uyarınca gerçekleştirilecek uzaktan kimlik tespit sürecinde işlem doğruluk yüzdesini artırmak bakımından kullanılan teknoloji ve iş akışlarına ilişkin bilgilere,
• UKTY uyarınca elektronik ortamda müşteri ile kurulacak sözleşme ilişkilerinde gösterilmesi gereken bilgiler ve müşteri tarafından sadece bu bilgilerin onaylandığına dair güvence sağlayacak teknik kontroller

Servis modeli bankacılığı esasları (BaaS)

• Servis bankası yalnızca yurt içinde yerleşik arayüz geliştiricilere servis modeli bankacılığı hizmeti verebilir. 
• BSEBY’de yer verilen güvenlik kriterlerine uygun olması 
• BSEBY’nin üçüncü kısmında elektronik bankacılık hizmetlerine ilişkin yer verilen kimlik doğrulama ve işlem güvenliği yükümlülüklerinin yerine getirilmesini sağlattırmak servis bankasının sorumluluğundadır.
• Servis bankasının müşteri bilgilerini arayüz geliştiriciye aktarabilmesi için, Sır Yönetmeliğine uygun olarak, müşterinin bu yöndeki talep ya da talimatını alması zorunludur.
• Arayüz geliştiricinin gerekli faaliyet izinlerini almamış olduğu durumlarda, müşteri ile arasında kurulacak sözleşmede arayüz geliştiricinin faaliyet izni almış bir banka ya da ödeme hizmeti sağlayıcısı olmadığının açıkça vurgulanması,
• Arayüz geliştiricinin internet adresinin ana sayfasında görünecek şekilde hizmet alınan servis bankasının logosu ve ismine yer verilmesi,
• Bankaların servis modeli bankacılığı (BaaS) yoluyla arayüz geliştiricilere verecekleri hizmetler, Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (v) bendi kapsamında kabul edilir ve bu kapsamda bankaların mevcut faaliyet izinleri çerçevesinde verebilecekleri hizmetleri arayüz geliştiricilere sunabilmeleri için Kuruma faaliyet genişlemesi talebinde bulunmalarına gerek bulunmamaktadır. 

    Bu yönetmelikle 6493 Sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanun'a tabi Kuruluşlar Dijital banka olabilecek mi sorusu akla geliyor, BDDK' nın yayımladığı taslak yönetmelikte yer alan aşağıdaki şartları yerine getirmesi durumunda  Ödeme ve Elektronik Para kuruluşları da Dijital banka faaliyet izni alabilecekler.

Ödeme hizmeti sağlayıcılarının durumu

•  6493 sayılı Kanuna göre faaliyet izni almış olan ödeme kuruluşları ile elektronik para kuruluşlarının dijital banka olarak faaliyet izni almak istemesi halinde, söz konusu ödeme hizmeti sağlayıcıları, durumlarını Kanunun 7 nci, 8 inci ve 18 inci maddelerine uygun hale getirmek, İTİY’nin 4 üncü maddesinde belirtilen belgeleri Kuruma tevdi etmek ve bu Yönetmeliğin ikinci kısmının ikinci bölümü altında yer verilen hükümleri yerine getirmiş olmak kaydıyla, İTİY’nin 7 nci maddesi ve bu Yönetmelik hükümleri uyarınca doğrudan faaliyet izni başvurusunda bulunabilir.
• Birinci fıkrada belirtilen ödeme hizmeti sağlayıcılarının faaliyet izni alabilmesi için durumlarını, bu Yönetmeliğin ikinci kısmının birinci bölümü altında yer verilen genel esaslar ile faaliyet kısıtlarına da uygun hale getirmeleri gereklidir.

Taslak Yönetmeliğin tamamına ulaşmak için Tıklayınız.